عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

116

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

و نميت ، مجيبون ، ماهدون ؛ ازين اخوات فراوان است . وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ - مريم در محراب بود ، جبرئيل آمد و با وى اين خطاب كرد و گفت : إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ اللَّه ترا برگزيد و از همه فاحشه و اثم پاك كرد . - سدى گويد : تطهير وى آن بود كه هرگز هيچ مرد بوى نرسيد و حيض زنان نديد . وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ گزين اول عام است كه وى را بگزيد ، چنانك همهء زنان پاكان نيك زنان را گزيد ، پسين گزين خاص است كه وى را بگزيد تا فريشته ديد و روح پاك يافت از نفخهء پاك جبرئيل و بىشوى پسر زاد نساء و نسوة - نامى است جمع زنان را كه از آن لفظ وحدان نيست يكى را گويند : « امرأة » ، و جماعت « نسوة ، و نسوان » و تصغير « نسيّان » . يا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ معنى قنوت طاعت داشتن است و عبادت كردن بر دوام ، اگر در نماز باشد و گر بيرون از نماز . وَ اسْجُدِي وَ ارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ - مفسران در معنى اين سجود و ركوع دو قول گفته‌اند : يكى آنكه آن دو ركن معروف خواهد از اركان نماز . و آن گه فرا پيش داشتن سجود را از ركوع دو وجه است : يكى آنكه در شريعت ايشان چنان بود ، سجود فرا پيش ركوع مىداشتند . ديگر وجه آنكه اين تنبيه بر آنك - واو - ترتيب واجب نكند ، هر چند كه از روى لفظ سجود فرا پيش داشت ، اما از روى معنى و شرط نماز ركوع در پيش است . قول ديگر در معنى وَ اسْجُدِي وَ ارْكَعِي آنست كه : سجود اصل نمازست ، چنانك گفت : وَ أَدْبارَ السُّجُودِ و ركوع حقيقت شكر است . چنانك گفت : وَ خَرَّ راكِعاً اى - شاكرا - رب العالمين به اين دو كلمه مريم را نماز فرمود و شكر فرمود . آنچه گفت : مَعَ الرَّاكِعِينَ معنى آنست كه : مع الراكعين الساجدين . لكن دانست كه در وَ اسْجُدِي ساجدين خود معلوم شود و مَعَ الرَّاكِعِينَ اشارتست فرا آن كه